تحليل محتوى الآية 55 من سورة المائدة في نقد شبهات ابن تيمية في کتاب منهاج ‌السنة

نوع المستند : علمی ـ پژوهشی

المؤلفون

1 أستاذ مشارک بقسم علوم القرآن والحدیث، جامعة تربیت مدرس

2 طالبة الدکتوراه فی فرع علوم القرآن والحدیث، جامعة تربیت مدرس،

10.30465/afg.2021.6020

المستخلص

تعتبر آية الولاية (المائدة: 55) واحدة من أهم البراهين على إمامة وولاية الإمام علي (ع) والأئمة الآخرين (ع). أجمع العلماء الشيعة والسنة على أن آية الولاية نزلت في شأن الإمام علي (ع) أثناء التصدق بخاتمه عند الرکوع في صلاته، وهناک الکثير من الروايات الموثقة والصحيحة لتأکيد ذلک. من أجل دحض حجج العلامة الحلي في کتاب منهاج الکرامة، قام ابن تيمية بتأليف کتاب منهاج السنة، ويشير فيه إلى أقوال العلامة الحلي تحت عنوان «قول الرافضي». کان هدف ابن تيمية من تأليف هذا الکتاب هو منع نشر المعتقدات الشيعة القائمة على الحق حول مفهوم الإمامة کمنصب إلهي وحق مسلم به لأهل البيت (ع) في هذا المجال. ومن بين القضايا التي عالجها ابن تيمية رفض سبب نزول آية الولاية ودلالتها على إمامة علي (ع). يحاول دحض الدلالة المذکورة في الآية بتقديم أسباب أدبية وتفسيرية وروائية باسم «الوجوه». منهج البحث في هذه المقالة هو المنهج الوصفي التحليلي وجمع المعلومات من المکتبة، ومن خلال دراسة صحة التوثيق ونصوص الروايات واستعراض الأسباب العقلانية والقرآنية والإجماع السني والشيعي على سبب نزول الآية المذکورة، استنتجنا أن جميع إشکالات ابن تيمية واعتراضاته لا أساس لها.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

Analyzing and criticizing doubts of Ibn Taymiyya on vicegerency of Imam Ali (A.S) in Minhaj al-Sunnah

المؤلفون [English]

  • Kavous Rouhi Brandagh 1
  • Leila Moradi 2
1 Associate Professor and the Faculty member of the Quran and Hadith Sciences Department in Tarbiat Modares University
2 Ph.D. student of Quran and Hadith Sciences of Tarbiat Modares University
المستخلص [English]

The verse of guardianship (Maeda / 55) is one of the most important evidences of proving the Imamate and guardianship of Imam Ali (AS) and other Imams (AS). Shiite and Sunni scholars have agreed that the verse of Wilayah has been revealed in the honor of Imam Ali (AS) and at the time of giving alms in the bowing of his prayers, and there are many narrations with the correct document in confirmation of this issue. In order to refute Allameh Hilli's arguments in his book Minhaj al-Karama, Ibn al-Taymiyyah compiled Minhaj al-Sunnah and mentions the sayings of Allameh Hilli under the title of "Qul al-Rafidi". The purpose of Ibn Taymiyyah in writing this book is to prevent the publication of beliefs about the Shiite right about the concept of Imamate as a divine position and the inalienable right of the Ahl al-Bayt (AS) in this regard. Among the cases that Ibn Taymiyyah has dealt with is the rejection of the cause of revelation and the meaning of the verse of Wilayah on the Imamate of Ali (AS). He tries to refute the meaning mentioned in the verse by giving literary, interpretive and narrative reasons called "aspects". After collecting the materials, it was determined by library method and documentary method and descriptive-analytical method in analyzing the materials and by examining and confirming the document and text of the narrations and presenting rational and Quranic reasons and Sunni and Shiite consensus due to the mentioned revelation. That all the faults and objections of Ibn Taymiyyah are baseless.Given that these works did not examine or criticize Ibn Taymiyyah's doubts in detail (all the faces raised by Ibn Taymiyyah), despite the fact that they contained a great scientific effort, therefore this article aims to discuss the problems and faces mentioned by Ibn Taymiyyah about the verse of wilayah and examine its significance for the imamate. And the mandate of Imam Ali (peace be upon him) and criticism of Ibn Taymiyyah's views. The data collection method for this research is the library. The research method is descriptive and analytical. The research process in this article is as follows: First, the author extracts most of the opinions about the doubt in question from Islamic sources, then evaluates and criticizes it, and in the end, the final theory on the criticism of Ibn Taymiyyah's problems will be presented.
The examination and search of the texts and isnads of hadiths, narrations and books related to the reason for the revelation of the verse of guardianship led us to realize that this hadith was transmitted by the Shiites and Sunnis in different classes and centuries, to the point of claiming consensus on the revelation of the verse in the mandate of Imam Ali (peace be upon him). This is quite clear from the mentioned narrative and exegetical sources. The Arabic literary and grammatical study of the words of the verse and its text, as well as the different isnads for the narrations of the reason for the revelation of the verse and its objectives, the atmosphere of the revelation of the verse and the socio-economic situation of Imam Ali (pbuh) at the time of the revelation of the verse, and the logical interpretation of “and” in the phrase “they are bowing”, the study of general nature or The special study of the verse, the semantic study of the novel and other narrations that confirm the importance and virtue of Imam Ali (pbuh), the study of the correct meaning of the word “guardianship”, the identification of the reference of pronouns and nouns connected to the verse and the type of restriction, and the study of the relationship between the emirate and the state and other cases, clearly rejecting all criticisms and objections of Ibn Taymiyyah On the revelation of the verse mentioned in the mandate of Imam Ali (peace be upon him).

الكلمات الرئيسية [English]

  • Verse of vicegerency
  • Imam Ali (AS)
  • Ibn Taymiyah
  • Minhaj al-Sunnah

اختصاص ولایت در آیه 55 سوره مائده به  امام علي (ع)

مطالعه موردی نقد شبهات ابن­تیمیه در کتاب منهاج­السنة

کاوس روحی برندق[1]

لیلا مرادی[2]

 

چکیده

آیه ولایت (مائده/ 55)، از مهم­ترین ادلّه اثبات امامت و ولایت امام علی (ع) و سایر ائمّه (ع) است. عالمان شیعه و اهل سنت اجماع کرده­اند آیه ولایت در شأن امام علی (ع) و زمان صدقه دادن انگشتر در رکوع نمازش نازل شده است و روایات زیادی با سند صحیح در تأیید این موضوع وجود دارد. ابن­تیمیه برای ردّ استدلالات علامه حلی در کتاب منهاج الکرامه، اقدام به تألیف منهاج السنه کرده و در آن از اقوال علامه حلی با عنوان «قول الرافضی» یاد می­کند. هدف ابن­تیمیه از تألیف این کتاب، جلوگیری از انتشار عقاید به حق شیعه درباره مفهوم امامت به عنوان یک منصب الهی و حق مسلّم اهل بیت(ع) در این باب است. از جمله مواردی که ابن­تیمیه به آن پرداخته، ردّ سبب نزول و دلالت آیه ولایت بر امامت علی(ع) است. وی با آوردن دلائل ادبی، تفسیری و روایی با نام «وجوه» سعی در ردّ دلالت مذکور در آیه دارد. پس از گردآوری مطالب، با روش کتابخانه­ای و شیوه اسنادی و روش توصیفی تحلیلی در تجزیه و تحلیل مطالب و با بررسی و تأیید صحت سند و متن روایات و ارائه دلایل عقلی و قرآنی و اجماع اهل سنت و شیعه بر سبب نزول مذکور مشخص شد که همه اشکالات و ایرادات ابن­تیمیه بی­اساس است.

کلیدواژه­ها: آیه ولایت، امام علی (ع)، ابن­تیمیه، منهاج­السنة، سبب نزول.

 

 

 

 

 



[1] . عضو هیأت علمی و دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، (نویسنده مسئول) k.roohi@modares.ac.ir

[2] . دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس. L.moradi91@gmail.com