ثنائيّة المودّة والکراهية في العلاقات بين الأديان دراسة قرآنيّة

نوع المستند: علمی ـ پژوهشی

المؤلفون

1 أستاذ مشارک بقسم الأديان الفقهية، جامعة الأديان والمذاهب، (الکاتب المسئول)

2 دکتوراه، جامعة الأديان والمذاهب،

3 استاذ مشارک بقسم الأديان الإبراهيميّة،

10.30465/afg.2020.5118

المستخلص

تذهب بعض التيارات الفکريّة والفقهيّة في العالم الإسلاميـ خاصّة السلفيّة إلى الإيمان بمبدأ الکراهية بين الأديان، بوصفه من وجهة نظرهم الأساس الذي تقوم عليه الشريعة الإسلاميّة، مدّعين أنّ الأصل في التعامل مع الآخر الديني هو إضمار الکراهية له بوصفها مظهراً من مظاهر الغلظة والشدّة ونفي الموالاة. وقد حاول هذا البحث أن يدرس هذه القضيّة من زاوية قرآنيّة، ليتوصّل إلى أنّ فکرة الکراهية لا وجود لها في النصّ القرآني إلا تجاه المعتدين على الأمّة المسلمة والإنسان، لا مطلق المختلف معهم في الرأي والعقيدة والدين والمذهب، وأنّ النصّ القرآني يرکّز على مبدأ المفاصلة لحفظ الهويّة، وليس على مبدأ الکراهية.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

Affection and hatred in interfaith relations Quranic study

المؤلفون [English]

  • Seyyed Abolhasan Navvab 1
  • Haidar Hobballah 2
  • Ahmadreza Meftah 3
1 Associat Professor at the University of Religions and Denominations.
2 PHD. University of Religions and Denominations
3 Associat Professor at the University of Religions and Denominations.
المستخلص [English]

Some intellectual and jurisprudential currents in the Islamic world - especially Salafism – believe in the principle of hatred between religions. According to their point of view, the foundation upon which Islamic law is based when dealing with other religions is through the expression of one’s hatred, which is manifested in being rugged, severe and accompanied by a negation of loyalty. This research has attempted to study this issue from a Qur’anic angle and has concluded that the notion of hatred does not exist in the Qur’anic text except towards those who are considered aggressors against the Muslim nations and humans in general, not everyone who simply has a difference in opinion, belief, religion and doctrine. On the contrary, the Qur’anic text focuses on the principle of distinction in order to preserve one’s identity, not the principle of hate.

الكلمات الرئيسية [English]

  • hatred
  • Loyalty
  • innocence
  • affection
  • identity
  • ruggedness

پژوهشی قرآنی درباره محبت و بغض در روابط بین الادیانى

دکتر سید أبو الحسن نوّاب[1]

حیدر حب الله[2]

دکتر أحمد رضا مفتاح[3]

چکیده

برخی جریانات فکری و فقهی در جهان اسلام - به ویژه سلفیه - به اصل عدم دوستی بین ادیان گرویدند و بر این باورند که شریعت اسلامی بر این اصل، استوار است. به عقیده ی آنها در تعامل با پیروان ادیان دیگر ، اصل بر این است که نسبت به ایشان، بغض داشته و آنها را دوست نداشته باشیم. از نگاه این جریانات فکری و فقهی، این اصل یکی از مظاهر سخت گیری بر پیروان ادیان دیگر و عدم ارتباط دوستانه با آنهاست. در تحقیق پیش رو، سعی شده تا این مسأله از منظر قرآنی مورد بررسی قرار گیرد و به این نتیجه می‌رسد که آنچه در نصوص قرآن یافت می‌شود تعامل غیردوستانه و با بغض و نفرت نسبت به «دشمنان امت اسلام و انسانهاست» نه همه ی افرادی که در فکر و دین و مذهب با مسلمین اختلاف نظر دارند. علاوه بر اینکه آنچه در نصوص قرآنی مشاهده می‌شود تاکید بر حفظ هویت به وسیله ی تمایز و تفکیک با پیروان ادیان دیگر است نه بغض و نفرت نسبت به آنها.

کلیدواژه ها: بغض ، تولی، تبری، دوستی، هویت، سخت‌گیری



[1] دانشیار، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده فقه و حقوق (نویسنده مسؤول) abulhassan.navvab@gmail.com 

[2] دکتوراه، دانشگاه ادیان و مذاهب، haiderhhh@hotmail.com

[3] دانشیار، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده ادیان تطبیقى (ابراهیمى)،‌ meftah555@gmail.com

تاریخ دریافت:18/1/99    تاریخ پذیرش:2/4/99