التّعدّدیّة اللغویّة وأثرها فی تفسیر المیزان (دراسة لغویّة)

نوع المستند: علمی ـ پژوهشی

المؤلفون

1 أستاذ مساعد فی اللغة العربیّة وآدابها بجامعة العلّامة الطّباطبائی، إیران

2 ماجستیر فی اللغة العربیّة وآدابها بجامعة العلّامة الطّباطبائی، إیران

10.30465/afg.2021.5459

المستخلص

التّعدّدیّة اللغویّة ظاهرة طبیعیّة إنسانیّة تاریخیّة، إذ لا یمکن الاستغناء عن التّفاهم الّذی یحدث عبر اللغات؛ تطرّق البحث إلی هذه الظاهرة وتأثیرها فی أسلوب الکتابة مضیفاً إلى معالجة مدى تأثّر العلّامة الطّباطبائیّ بالتّعدّدیّة اللغویّة فی کتابة تفسیر المیزان، ومدی تأثیر هذه الظّاهرة من خلال هذا التّفسیر فی المتلقّی. فالتّعدّدیّة تختلف عن الازدواجیّة والثنائیّة، إذ إنّ الازدواجیّة تعنی تداخل اللهجات فی نطاق لغة واحدة والثّنائیة لا تتخطّى تداخل لغتین. یتناول الباحث فی دراسة موضوع التّعدّدیّة، طریقة تفکیر المؤلّف وأسباب نشأة الإشکالیّات اللسانیّة وذلک معتمداً علی المنهج الوصفیّ _التّحلیلیّ، فلا یشمل البحث الإشکالیّات الّتی توجد فی الکلام العربیّ بل یشیر إلى تأثیر اللغة الأولى أو اللغة الأم فی اللغة الهدف. الملکة اللغویّة متوفّرة لدى الطّفل لتعلّم لغة جدیدة وبما أنّ السّید الطّباطبائیّ لم یتعلّم اللغة العربیّة فی سنی الطّفولة، ولم یکن یتمتّع بالملکة اللغویّة أو الاستعداد النّظری عند تعلّم اللغة العربیّة، نرى أنّه وقع فی إشکالیّات لسانیّة فی کتابة تفسیر المیزان، تتمثّل فی المستوى الصرفیّ، والمستوى الترکیبیّ، ومستوى المفردات، وتلک کلّها متأثرة باللغتین الفارسیّة والترکیّة. توصّل البحث إلى أنّ هذه الإشکالیّات أدّت إلى الغموض بحیث قد یصل الأمر إلى درجة لا یفهم المتلقّی معنى الکلام أو یفهم معنى آخر یختلف عن قصد المؤلّف.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

Multilingualism and Its Influence in Tafsir al-Mizan (Linguistic Research)

المؤلفون [English]

  • Abdulghader Pariz 1
  • Reza Jalili gilandeh 2
1 Assistant Professor in department of Arabic Language and Literature, Allameh Tabataba'i University
2 Masters in department of Arabic Language and Literature, Allameh Tabataba'i University
المستخلص [English]

“Multilingualism” is a natural, humanly, and historical phenomenon, because human being is not needless of the reciprocal understanding resulting from language. The present study investigates the phenomenon of multilingualism and its effect on writing, the extent it influenced Allame tabataba’i, the role it played in his writing the Al-Mizan and the effect of this phenomenon on the readers of Al-Mizan. The concept of “multilingualism” is different from “ diglossia” and “bilingualism”. Diglossia is the interference of more than one accent in one language, while bilingualism is the interference of two languages. An individual is inherently capable of acquiring language during childhood. Since Allame didn’t learn Arabic in his childhood, so by the time he learnt this language, he didn’t have that inherent ability so that in writing Al-Mizan he faced linguistic challenges. Those challenges were at three levels: morphological, syntactic, and lexical, meaning, the Arabic text of Al-Mizan was influenced by the Persian and the Turkish language under these three linguistic levels. After analysis, it was evident that this challenges cause linguistic complexities. Sometimes these complexities are to the point that the reader doesn’t understand the sentence, or he/she understands the sentences in a way that was not intended by the author. Adopting analytical and descriptive method, the researcher studies the issue of multilingualism, the mindset of the Al-Mizan author and the reason of the linguistic challenges. Therefore, this research doesn’t study the difficulties an Arab encounter in such endeavor, but the influence of first language on the second language.

الكلمات الرئيسية [English]

  • Polyglotism
  • Tafsir al-Mizan
  • Muhammad Husayn Tabataba'i
  • Arabic language
  • Persian language
  • Turkish language

«چندزبانی» و تأثیر آن در تفسیر المیزان (پژوهش زبان­شناختی)

عبد القادر پریز[1]

رضا جلیلی گیلانده[2]

چکیده­

«چندزبانی» پدیده­ای طبیعی، انسانی وتاریخی است، زیرا انسان نمی­تواند از فهم متقابلی که از طریق زبان حاصل می­شود بی­نیاز باشد؛ این پژوهش به بررسی مفهوم پدیده­ی چندزبانی و تأثیر آن در سبک نگارش می­پردازد و میزان تأثیرپذیری علامه طباطبائی از چندزبانی در نگارش تفسیر المیزان و همچنین میزان تأثیرگذاری این پدیده بر خواننده­ی این تفسیر را مورد بررسی قرار می­دهد. مفهوم «چندزبانی» با دو مفهوم «دوگانگی زبانی» و «دو زبانگی» فرق دارد، «دوگانگی زبانی» به معنای تداخل چند لهجه در یک زبان، و «دو زبانگی» به معنای تداخل دو زبان می­باشد. فرد در سنین کودکی دارای استعداد فطری برای یادگیری زبان می­باشد، با توجه به این که علامه طباطبائی زبان عربی را در سن کودکی یادنگرفتند، بنابراین در هنگام یادگیری این زبان استعداد فطری زبان­آموزی را نداشتند، به­ گونه­ای که در نگارش تفسیر المیزان دچار چالش­های زبانی شده­اند، این چالش­ها در سه سطح صرفی، نحوی و اسلوبی، و واژگانی مشهود است، یعنی متن عربی المیزان در این سه سطح تحت تأثیر زبان فارسی و ترکی بوده است. پس از بررسی­های به عمل آمده مشخص شد که این چالش­ها منجر به پیچیدگی­هایی در سطح زبانی می­شوند و گاهی این پیچیدگی­ها به حدی می­رسد که خواننده معنای جمله را نمی­فهمد یا دچار فهم اشتباهی می­شود که اصلا منظور نویسنده آن معنا نبوده است. پژوهشگر در این مقاله با تکیه بر روش تحلیلی توصیفی، موضوع چندزبانی، ذهنیت نویسنده­ی المیزان و دلایل بروز چالش­های زبانی را بررسی می­کند، بنابراین این پژوهش به چالش­هایی که یک عرب­زبان به آن دچار می­شود نمی­پردازد بلکه صرفا به تأثیر زبان اول یا زبان مادری در زبان دوم می­پردازد.

 

واژگان کلیدی: چندزبانی، تفسیر المیزان، علامه طباطبائی، زبان عربی، زبان فارسی، زبان ترکی.



[1] . استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی،pariz@atu.ac.ir     

[2] . کارشناسی ارشد، رشته زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، (نویسنده مسئول)، reza.jalili.g@gmail.com