دراسة سوسیولوجیة فی المجموعة القصصیة قبل الغروب للأدیبة القطریة أمینة العمادی علی ضوء نظریة لوسیان غولدمان

نوع المستند: علمی ـ پژوهشی

المؤلف

أستاذ مشارک فی قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة شهید چمران اهواز-ایران

10.30465/afg.2020.5230

المستخلص

تتطرّق الدراسة السوسیولوجیة إلی قضایا عدّة فی العمل الأدبی، ولمّا یکون العمل الأدبی مجموعة قصص لکاتب ما، فإنّ الرابط الاجتماعی هو الکفیل بنظم الدراسة فی النقد الاجتماعی، فی المجموعة القصصیة "قبل الغروب" تطرّقت الکاتبة القطریة أمینة العمادی إلی عنصر مقدّس فی حیاة البشر ألا وهو عنصر الأسرة وتطرّقت إلی معالجته اجتماعیاً ونفسیاً ومزجت مجموعتها القصصیة بسوسیو-سیمیوطیقة العناوین التی اختارتها لقصصها الثمانیة فی مجموعتها القصصیة قبل الغروب وهی تتعمد هکذا تسمیات لبیان الإقناع القصصی فی هذه المجموعة القصصیة، هذا البحث یهدف إلی النقد الاجتماعی فی المثاقفة السوسیولوجیة فی هذه القصص الثمانیة، وذلک تحت إطار المنهج الوصفی-التحلیلی، ومن النتائج التی توصل إلیها البحث یمکن الإشارة إلی مزج الکاتبة بین سوسیو-سیمیوطیقة العناوین ومضمونها، الترابط بین البنیات اللغویة، وعلی رؤیة غولدمان ترکزت هذه المجموعة القصصیة علی الأسرة والمرأة علی وجه الخصوص حیث تکثر فیها معالجة قضایا المرأة، والزوجة المضطهدة، والزوجة المسترجلة کما بیّنت لنا الواقع المزری فی عدم التکافوء فی الحیاة الأسریة فنلاحظ أنها تطرقت إلی الوفاء، والفقر، والانتحار، واللامبالاة وغیرها من القضایا الاجتماعیة وذلک برؤیة اجتماعیة معتدلة تهدف إلی کشف رؤیة الکاتبة وطبقتها الاجتماعیة فی مجموعتها القصصیة من خلال العالم الخارجی والسیاق الثقافی.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

A sociological study of the Qatari author Amina Al-Emadi's collection of stories called “Before sunset” In light of Lucian Goldman's theory

المؤلف [English]

  • Naim Amouri
Associate Professor Department of Arabic Language and Literature Shahid Chamran University of Ahvaz-Iran
المستخلص [English]

The Sociological research examines many issues in literary work when literary work is a collection of stories by a writer; the social relation is the guarantor of the study in social criticism. In this research, the Qatari writer Amina Al Emadi has examined on a sacred element in human life, which is the element of the family and paid attention to the social treatment and psychology of that element. She combined her study with semiotics for the titles that chose for her eight stories in her collection of stories named “Before Sunset" and deliberately uses such designations to Statement of persuasion fiction in this collection of stories. This research aims to social criticism in thesestories .From the results of the research; one can refer to the author's mixing between the semiotics of titles and their content,treatment of women's issues, persecuted wife and mannish woman as it also showed us the dire reality of inequality in family life, and we notice that it refer to loyalty, poverty, suicide, indifference and other social issues, with a moderate social vision.The research method is descriptive-analysis.

الكلمات الرئيسية [English]

  • sociological
  • the family
  • Story
  • before sunset
  • Amina Al-Emadi

تحلیل جامعه شناختی مجموعه داستانی قبل از غروب أثرِ نویسنده‌ی قطری أمینه العمادی

 بر اساس نظریه لوسیان گلدمن

نعیم عموری[1]

چکیده

پژوهش‌های جامعه شناختی قضایای مختلفی را در اثر ادبی مورد کاوش قرار می‌دهد و زمانی که اثر ادبی، مجموعه داستانی یک نویسنده باشد؛ پیوند اجتماعی داستان‌ها متکفل نظم دهی به چنین پژوهشی است.  امینه العمادی نویسنده‌ی قطری در مجوعه داستانی قبل از غروب به یک عنصر مقدس در زندگی انسان پرداخته که همان عنصر خانواده است. وی در این اثر به بررسی جامعه شناختی و روانشناختی مسائل خانواده پرداخته و سپس عناوین هشت داستانش در این مجموعه را با نگاهی نشانه-جامعه شناختی انتخاب کرده است. در واقع وی متعمّدانه چنین عناوینی را انتخاب می‌نماید تا اقناع داستانی را در این مجموعه ایجاد نماید. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی در پی تبیین دیدگاه نویسنده و بررسی طبقات اجتماعی این مجموعه داستانی چه از لحاظ واقعیت و چه از لحاظ بافت فرهنگی جامعه‌ی این مجموعه داستانی است. از جمله نتایجی که این پژوهش به آن دست یافت این است که نویسنده بین عنوان و مضمون داستان رابطه نشانه-معناشناختی اجتماعی را از یکطرف و همچنین رابطه‌ی واحدهای زبانی را از طرف دیگر برقرار کرده است.  بر اساس دیدگاه گلدمن این مجموعه ی داستانی بر خانواده و زن و زن مظلوم و زن قهّار تأکید دارد همچنین واقعیت تلخ عدم تناسب در زندگی خانوادگی وزناشویی را مطرح می نماید. نویسنده در این مجموعه به موضوعاتی مانند وفا داری، فقر، خودکشی، بی مبالاتی و دیگر قضایای اجتماعی با نگاهی معتدل پرداخته است.

کلید واژه­ها: جامعه‌شناسی، خانواده، داستان، قبل از غروب، امینه العمادی.



[1] - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید چمران اهواز-ایران n.amouri@scu.ac.ir