الآخر الشرقي من منظور الأنا الغربي في رواية سباق المسافات الطويلة لعبد الرحمن منيف

نوع المستند: علمی ـ پژوهشی

المؤلفون

1 أستاذ مشارک بقسم اللغة العربية وآدابها، جامعة تربيت مدرس

2 أستاذة مشارکة بجامعة تربيت مدرس

3 ماجستير بجامعة تربيت مدرس

المستخلص

برز في ثمانينيات القرن الماضي حقل معرفي جديد يهتم بالبحث الثقافي والسياسي والتاريخي معاً، ضمن توجه جديد يؤکد على تداخل ميادين المعرفة بإزالة الحواجز الافتراضية بينها، اصطلح عليه بالدراسات مابعد الکولونيالية (أو مابعد الاستعمارية). إن الشرق والغرب يعدان من المباحث الأساسية للخطاب ما بعد الکولونيالي؛ فالتقابل بين الشرق والغرب وإن کان له أساس جغرافي إلا أنه تقابل حضاري.تعد رواية "سباق المسافات الطويلة" هي السادسة بين روايات عبدالرحمن منيف تتناول القضايا الإنسانية والمجتمع العربي، ومعالم مابعدالکولونيالية، حيث إنّ الراوي يشير إلي سيطرة الغرب علي الدول الشرقية وحصوله علي المصادر النفطية في هذه البلاد، ويصور  نظرة الغرب إلي الشرق. وهذا البحث ضمن المنهج الوصفي – التحليلي ومن خلال قراءة مابعد کولونيالية للرواية المذکورة، يهدف إلي الکشف عن ايدئولوجيات المستعمِر الوافد إلي الشرق وبيان نظرته إليه ووصفه له وعدم إعطائه صوتاً. ومن نتائج البحث يمکن الإشارة إلي استمرار عملية التشويه السلبي للآخر الشرقي، ومحاولة الأنا الغربية الجادة لنهب ثروات أهل الشرق وإحکام سيطرته عليهم في معزل عن التفاعل الإيجابي البنّاء والمثاقفة الطبيعية القائمة علي الإحترام والإنصاف.

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

The eastern other from the prerspective of the western I in the novel Sebaq almasafat altavila of Abdol rahmam Monif.

المؤلفون [English]

  • Hadi Nazari Monazam 1
  • Kobra Roshanfekr 2
  • Mohammad Rajabi 3
1 Associate Professor Tarbiat Modares University
2 Associate Professor Tarbiat Modares University
3 Masters Tarbiat Modares University, Tehran,
المستخلص [English]

In the 1980, a new knowledge emerging that sought to foster social and historical-cultural research, emphasized a new approach to entering scientific fields to eliminate the currently-existing virtual barriers, on which the post-colonial termed (or after Colonialism) after time. Undoubtedly, East and West are the origins of researches regarding post-colonial discourse, so the contrast between East and West, although not geographically, is a civilization.The novel Sabak Al-Masafat Al-Tawilah (Endless Marathon) is the sixth novel of the novels of Abdul Rahman Manif, which scans human and Arabic society’s issues and post-colonialist works, where the author addresses the West's domination of the eastern countries and the search for oil resources, and he also shows the contrast between two West and East’s outlooks. This research, in addition to the descriptive-analytical method and through post-colonial studying of the novel, tries to illustrate the ideology of the colonial symbol to the East and his vision of describing them and also not to giving voice to the East. One of the results of the study is the continuation of the dirty view of the "other”, of the East, and the serious Western "I" effort to plunder the wealth of the East and to put its influence on them, apart from positive cooperation and natural culturizing based on respect for humanity.

الكلمات الرئيسية [English]

  • Post-Colonial
  • East
  • West
  • Abdulrahman Manif
  • Sabak Al-Masafat Al-Tawilah

دیگر شرقی از دیدگاه من غربی در رمان سباق المسافات الطویله

نوشته عبدالرحمن منیف

*هادی نظری منظم[1]

**کبری روشنفکر[2]

***محمد رجبـی[3]

 

چکیده

در دهه 1980 میلادی رویکردی جدید­ ظهور کرد که به تحقیقات فرهنگی وسیاسی وتاریخی اهتمام می­ورزید و با حضور در عرصه­های علمی، رویکرد تازه­ای را برای رفع موانع مجازی در بین آن تحقیقات گشود و بعدها به رویکرد پسا استعماری نامیده شد. بدون شک، شرق وغرب از عناصر اصلی گفتمان پسا استعماری به شمار می­آیند، و در همین راستا تقابل میان شرق وغرب اگر چه اساس جغرافیایی نداشته باشد ولی تقابل تمدنی دارد. رمان سباق المسافات الطویلة (ماراتن بی­پایان) ششمین رمان از بین رمان­های عبدالرحمن منیف محسوب می­شود که مسائل انسانی وجامعه­ی عربی وآثار بعد از استعمار را بررسی می­کند، به طوری که نویسنده به چیرگی غرب بر کشورهای شرقی و دست­یابی به منابع نفتی این کشور­ها اشاره می­کند و استراتژی غرب نسبت به شرق را به تصویر می­کشد. این جستار با روش توصیفی – تحلیلی و از طریق خوانش پسا استعماری رمان یاد شده، درصدد است تا به تبیین ایدئولوژی قدرتمند استعمارگر غربی به شرق، و رویکرد و توصیف غرب در مواجهه با شرق، و بی اعتنایی و عدم ارزش­گذاری نسبت به شرق، بپردازد. از مهمترین نتایج این پژوهش می­توان به ادامه روند سیاه­نمایی نسبت به "دیگر" شرقی، و تلاش جدی "من" غربی برای غارت ثروت­های شرق و گسترش سیطره خود بر آنها، عاری از هرگونه پیامد مثبت و سازنده و فرهنگ سازی معمول بر مبنای احترام و عدالت، اشاره کند.

کلید واژه­ها: پسا استعماری، شرق، غرب، عبدالرحمن منیف، سباق المسافات الطویلة.



[1] - دانشیار دانشگاه تربیت مدرس، تهران، hadi.nazari@modares.ac.ir

[2] - دانشیار دانشگاه تربیت مدرس، kroshan@modares.ac.ir

[3] - کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول)، mohammadrajabi19927@gmail.com

تاریخ دریافت: 1/12/98    تاریخ پذیرش:18/3/99