الفکاهة السیاسیّة فی أشعار أحمد فؤاد نجم دراسة وتحلیل

نوع المستند: علمی ـ پژوهشی

المؤلفون

1 أستاذ مشارک / قسم اللغة العربیة و آدابها، بجامعة رازی

2 أستاذ مشارک/ قسم اللغة العربیة و آدابها، بجامعة رازی

3 ماجستیرة / فرع اللغة العربیة و آدابها، بجامعة رازی

.

المستخلص

یُعدّ الشاعر السیاسی أحمد فؤاد نجم من أبرز شعراء الفکاهة فی مصر. اکتست فکاهته ثوباً سیاسیاً واجتماعیاً حیث وظفّها کبوقٍ أعلن من خلاله عن مواقفه الصارمة والصلبة حیال الأنظمة العربیة الفاشلة بنبرة صارخة حتّى اشتهر فى الأوساط الأدبیة بشاعر السیاسة. تمتاز فکاهة أحمد فؤاد نجم اللّاذعة بمیزتین أساسیتین: أوّلاً من حیث الدلالة أنّها تحمل فی طیاتها معانی ثوریة تندّد بالأنظمة السیاسیّة والاجتماعیة فی العالم العربی. ثانیاً ومن حیث الصیاغة فإنّها صیغت بلغة ناریة ولهجة شدیدة عارمة تنقضّ على الأنظمة التی خانت قضایا الشعوب العربیّة کالصاعقة. إنّ الموضوعات الّتی تناولتها سخریة أحمد فؤاد هی: نقد الأوضاع الاجتماعیة والحکومات العربیة وعمّالها ورجال الحکم والسیاسة وذمّ التدخل الأجنبی فی الشؤون العربیة ونقد الظروف السیاسیة والاقتصادیة المتردیّة والحثّ على مقارعة الظلم ومکافحة الظّالمین. یرمی هذا المقال إلی دراسة وتحلیل الفکاهة السیاسیة للشاعر المصری أحمد فؤاد نجم بالاعتماد على منهج الوصفی _ التحلیلی مستخدماً الأسالیب العلمیة ومناهج البحث المتّبعة فی الموضوعات الأدبیة. ومن أهمّ النتائج التی تفیدها هذه الدراسة هی أنّ أحمد فؤاد نجم وظّف الفکاهة لنقد الأوضاع السیاسیة والاجتماعیة التی تحکم الساحة المصریة وتستهدف تحسین ظروف حیاة الشعب المصری ونیل الحقوق والحریات المدنیة فی ظلّ دولة دیمقراطیة تحترم حقوق الأفراد والشعب ولذلک سمّی بشاعر السیاسة والفکاهة المریرة.
 

الكلمات الرئيسية


عنوان المقالة [English]

AhmadFoadNajm in ironiclyrics

المؤلفون [English]

  • Touraj zainivand 1
  • Gahangier Ameriy 2
  • Maryam Yavariy 3
1 Associate Professor of Arabic Language and Literature Razi Universty
2 Associate Professor of Arabic Language and Literature Razi Universty
3 M.A.student in Arabic Language and Literature Razi University
المستخلص [English]

Ahmad foad Najm is one of the prominent stair popets in Egypt’s resistance literature class of najms stair is political and social stair and he uses it as a scittle to express his political and social stews. He employs two basic patterns in his stair structures.The clear stair in which the poet criticizes the political and social groups of Arabs world and the other one is the reverse stair in which the poet represents his purpose to the reder by his creature. Najm has chosen different themes to express stair scoff and jocundity which the most important ones are: the society criticism, Iaying the blame on government officials and political envoys, the criticism of stranger hands in interval functions of country the economical situation criticism….. this research studies and analyzes the stair types and themes in this poets resistance literature.

الكلمات الرئيسية [English]

  • Ahmad foad Najm
  • bitter stair
  • political and social stair
  • reverse stair
آرین‌بور، یحیی (1382 ش). از صبا تا نیما، ج 2، تهران: زوار.
أمیری، جهانگیر وآخرون (2015 م). «التوظیف السیاسی والاجتماعی للفکاهة فی العصر المملوکی»، مجلة إضاءات نقدیة (فصلیة محکمة)، العدد 16.
أنس، وئام (2010 م). الفکاهة والسخریة فی الشعر المصری، بیروت: مؤسسة الانتشار العربی.
باقریان بستان‌آباد، الهام (1387 ش). «طنز در شعر معاصر»، فصل‌نامه ادبیات فارسی، س 4، ش 12.
التمیمی، حمادی (د.ت). الفکاهة فی الشعر التونسی، تونس: دار بوسلاقه للطباعه والنشر والتوزیع.
الحوفی، أحمد محمد (1966 م). الفکاهة فی الأدب وأصولها وأنواعها، القاهرة: دارالنهضة.
ذوالقدر، میمنت (1373 ش). واژه‌نامه هنر شاعری، تهران: کتاب مهناز.
زینی‌وند، تورج (1391 ش). «طنز تلخ در شعر پایداری فلسطین، مطالعه مورد پژوهش: شعر راشد حسین»، فصل‌نامه نقد ادب معاصر عربی، دانشگاه یزد، س 2، ش 3.
شهبازی، عبداللّه (1371 ش). ظهور و سقوط سلطنت پهلوی (به روایت تیمسار حسین فردوست)، طهران: مؤسسه اطلاعات.
شوقی، ضیف (1991 م). الفکاهة فی مصر، القاهرة: دار الهلال.
صادق‌زاده، محمود (1389 ش). «بررسی گونه‌ها و شیوه‌های طنزپردازی حافظ»، فصل‌نامه پژوهشی تحقیقات زبان و ادب فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، دوره جدید، ش 2.
قزیحه، ریاض (1418 ق). الفکاهه فی الأدب الأندلس، بیروت: دارالمکتبه العصریة.
معروف، یحیی (1388 ش). «شیوه‏های کاربرد طنز در تصاویر فکاهی احمد مطر»، مجله علمی پژوهشی انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، ش 10.
نجم، أحمد فؤاد (2008 م). الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: دار العودة.
نعمتی، فاروق (1391 ش). «التحامق فی الشعر المملوکی»، مجلّة الجمعیة الإیرانیة للغة العربیة وآدابها، العدد 22.
الورقی، سعید (1984 م). لغة الشعر العربی الحدیث، بیروت: دارالنهضة العربیة.
یاوری، مریم (1392 ش). «جلوه‌های ادب و پایداری در شعر أحمد فؤاد نجم»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی.